Vakblad nr. 1, jaargang 2010

Uit de praktijk

Actie voor de hoogveenglanslibel! - Samen sterk bij soortbescherming

De hoogveenglanslibel is een soort die volop in de aandacht staat sinds het in 2005 verschenen soortbeschermingsplan. De afgelopen jaren is veel extra kennis opgedaan over de ecologie van de soort. Bovendien zijn er enkele nieuwe populaties ontdekt en zijn er op een aantal locaties concrete maatregelen uitgevoerd met als doel het leefgebied van de hoogveenglanslibel te verbeteren en te vergroten.
Jaap Bouwman (Unie van Bosgroepen), Dick Groenendijk (De Vlinderstichting), Bernard Rouffaer (landgoed Lankheet), Jap Smits (Staatsbosbeheer), Jacob van der Weele (Landschap Overijssel).

Debat

Stelling: De nieuwe Subsiedieregeling Natuur en Landschap is een zegen

Voor agrarisch natuurbeheer werd 1 januari de nieuwe Subsidieregeling Natuur en Landschap van kracht. Per 1 januari 2011 gaat de SNL ook voor terreinbeheerders gelden. Hoe is het resultaat? Is het SNL een zegen voor het natuurbeheer in Nederland? Teo Wams, Natuurmonumenten: 'De overheid geeft aan vertrouwen te hebben in de beheerder'. Berry Lucas, De 12 Landschappen: 'Een goede subsidieregeling is niet genoeg'. Erik Lubberink, Interprovinciaal Overleg: 'SNL zorgt voor meer samenwerking'. Nerus Sytema, Natuurlijk Platteland Nederland: 'Provincies hebben te weinig vertrouwen'. Diederik Diepenhorst, Federatie Particulier Grondbezit: ‘In praktijk moet blijken of het werkt’.
Koen Moons (redactie)

Grafheuvels in een prehistorisch landschap

Recente onderzoeken naar grafheuvels doen een nieuw licht  schijnen op het verhaal van grafheuvels en de plek die ze in het landschap hebben. Daar waar vroeger alleen werd gekeken naar de heuvel, is bij nieuw onderzoeken ook het aangrenzende gebied meegenomen.  Met de reconstructie van het prehistorische landschap is straks kennis aanwezig die als inspiratiebron kan dienen voor terreinbeheer.
Maarten Wispelwey (regioarcheoloog Noord-Veluwe)

Niet alleen maar blote bolletjes in het bos - Archeologische monumentenwacht zet zich in voor behoud en beheer grafheuvels

Van de ongeveer 3000 grafheuvels in Nederland zijn er bijna 2000 door de Stichting Archeologische Monumentenwacht (AMW) beschreven. Hieronder vallen ook de zichtbare heuveltjes van een urnenveld. Door de jaren heen is de AMW anders gaan adviseren met betrekking tot grafheuvels. Daar waar vroeger werd geadviseerd alle bomen van een grafheuvel te halen is nu meer ruimte voor maatwerk en de wensen van de beheerder.
Nathalie Vossen (Archeologische Monumentenwacht)

De visie van

Kees de Ruiter: “Mensen moeten boos zijn als er geen natuur is”

Na 34 jaar trouwe overheidsdienst, waarvan vele jaren als topambtenaar bij onder andere het ministerie van LNV, maakte Kees de Ruiter een opvallende carrièreswitch: sinds vorig jaar is hij directeur bij de kleine natuurorganisatie ARK. Alle ruimte dus om zonder voorbehoud zijn visie op het Nederlandse natuurbeheer en -beleid te geven. We moeten van statisch beleid naar dynamisch beleid, als het aan hem ligt. Daarmee kunnen we veel doelen dienen en bovendien zorgen dat die andere doelen meebetalen.
Marjel Neefjes (redactie)

Reportage

Vogelaanvaringspreventie bij Defensie

Vliegtuigen en vogels maken gebruik van hetzelfde luchtruim. Met een snelheidsverschil van meer dan 700 kilometer per uur wordt een aanvaring tussen een Canadese gans van vijf kilo en een F-16 levensgevaarlijk, aldus vogelaanvaringspreventiedeskundige bij Defensie, Albert de Hoon. Door een slimme inrichting van vliegvelden valt enorme winst te behalen – voor mensen én vogels.
Marcel Schrijvers (redactie)

Uit de wetenschap

Natuurbrug Zanderij Crailoo: verbinding voor mens en dier

Natuurbrug Zanderij Crailoo is met een lengte van achthonderd meter het langste ecoduct ter wereld, en als eerste in ons land ook voor recreanten opengesteld. Een monitoringsprogramma is gestart. Welke soorten maken gebruik van de natuurbrug en welke niet? Hoe frequent en komt dit overeen met de verwachtingen? Zijn er aanpassingen in de inrichting nodig om het gebruik te optimaliseren?
Edgar van der Grift, Fabrice Ottburg en Jolanda Dirksen (Alterra), Dick Landsmeer en Poul Hulzink (Goois Natuurreservaat)

Denkwerk

Gekooide wildernis of verwilderd Arcadië?

Toen ik in de jaren zeventig van de vorige eeuw in Nijmegen biologie studeerde, leerde ik dat er in Nederland verschillende vormen van natuur aanwezig waren. Er waren min of meer natuurlijke systemen en er waren systemen waarin de invloed van de mens duidelijk zichtbaar was; deze laatste werden ‘halfnatuurlijk’ genoemd. Op ecologische gronden waren – zo onderwees mijn hoogleraar vegetatiekunde Victor Westhoff – de halfnatuurlijke typen net zo beschermingswaardig als de meer natuurlijke.
Matthijs Schouten (WUR, Staatsbosbeheer)

‘Groene’ ideeën voor nieuwe bossen

Mensen willen meer bos, overheden willen meer bos, en toch blijft de realisatie achter bij de ambities. Daarom organiseerde InnovatieNetwerk een ‘Battle of Concepts’, een digitale prijsvraag waar 50 studenten en young professionals op inschreven. De opdracht: bedenk een innovatief concept om nieuwe bossen te realiseren en beheren. Half december presenteerden de drie hoofdprijswinnaars hun concept aan mensen uit het werkveld.
Marleen van den Ham (InnovatieNetwerk)

En verder

• kort
• KNBV-pagina’s
• doorgeefGANZENVEER, estafettecolumn door Jaap Dirkmaat (Vereniging Nederlands Cultuurlandschap), volgende maand: Steven van Eijck, was lid Taskforce Financiering Landschap
• boeken
• rapporten
• agenda
• praktijkraadsel