Inschatting ganzenschade

Inschatting gewasschade uitheemse ganzensoorten

Ter ondersteuning van het provinciale faunabeleid heeft het Faunafonds Bureau Waardenburg en SOVON Vogelonderzoek Nederland opdracht gegeven een inschatting te maken van de huidige en toekomstige gewasschade door nijlganzen en Canadese ganzen in Nederland. De schade veroorzaakt door beide soorten wordt ingeschat op € 870.000 nu, oplopend tot 3 miljoen euro in 2020. Daarna kan de schade zelfs nog verder toenemen.

Registratie schade beperkt
Uitheemse ganzensoorten veroorzaken in toenemende mate gewasschade. Volgens de Flora- en faunawet (Ffwet) kan er geen tegemoetkoming worden verleend in de schade veroorzaakt door uitheemse of landelijk vrijgestelde diersoorten als de nijlgans en Canadese gans. Daardoor zijn van soorten nauwelijks schadecijfers bekend. Inzicht in deze cijfers is echter belangrijk voor het huidige provinciale faunabeleid. Zonder schadecijfers is het niet mogelijk de veroorzaakte schade in beeld te krijgen en kan geen schadebestrijding plaatsvinden. Met het inzichtelijk maken van de cijfers verwacht het Faunafonds dat provincies voldoende argumenten hebben om een effectieve schadebestrijding en functioneel populatiebeheer op te starten.

Inschatting
De huidige en toekomstige schade is geschat aan de hand van de verwachte populatieontwikkeling. Daarnaast zijn schadecijfers en voedselopname van beide soorten vergeleken met de grauwe gans, een soort waarvan zowel aantallen als schadecijfers bekend zijn.

Op moment broeden ongeveer 10.000 paartjes nijlganzen in Nederland. Bureau Waardenburg verwacht dat de aantallen in 2020 bijna verdrievoudigd zullen zijn tot 28.000, dat gelijkstaat aan ongeveer 100.000 individuen. Daarmee is waarschijnlijk de ecologische draagkracht bereikt. De huidige schade, geraamd op € 500.000, zou daarmee kunnen toenemen tot 1 miljoen euro in 2020.

SOVON schat in dat het aantal broedparen van de grote Canadese gans toeneemt van 5.500 nu tot 25.000 over 10 jaar. Dat zijn zo’n 100.000 exemplaren. Daarmee is de draagkracht nog niet bereikt: de populatie stabiliseert waarschijnlijk pas in 2040 met 90.000 broedparen. De huidige schade aangericht door Canadese ganzen wordt momenteel geschat op € 370.000. Deze kan in 10 jaar oplopen tot een bedrag variërend van € 1.800.000 tot mogelijk € 4.300.000.

Achtergrond
De nijlgans is uitheems. Dat maakt de soort volgens de Flora- en Faunawet formeel onbeschermd. In sommige provincies is de nijlgans feitelijk ‘beschermd’, omdat schade aangetoond moet worden voor tot afschot over mag worden gegaan. Ook de grote Canadese gans is uitheems, maar heeft als winterse dwaalgast toch de status inheems in de Ffwet. Om schade te beperken is de soort landelijk vrijgesteld.

Het Faunafonds verricht als kennis- en adviescentrum voor het beheer van de Nederlandse fauna onderzoek naar faunaschade. Andere kerntaken zijn onder andere het adviseren van het ministerie van EL&I en provincies en het verlenen van tegemoetkomingen in de gewasschade in de landbouw. De rapportages, evenals andere onderzoeken, zijn te vinden op de website van het Faunafonds.