Akkord bereikt met provincies

Rijk en provincies bereiken toch akkoord

Staatssecretaris Bleker heeft na bijna een jaar aan moeizame onderhandelingen dan toch een akkoord weten te bereiken met de provincies over het natuurbeleid. Er ligt nu een voorlopig akkoord tussen het kabinet en het Interprovinciaal Overleg (IPO). Pas wanneer ook de afzonderlijke provinciebesturen en de Tweede Kamer ermee instemmen, wordt het decentralisatieakkoord definitief. Hoewel de staatssecretaris blij is dat er eindelijk een plan op tafel ligt, zijn er ook veel kritische geluiden te horen.

Provincies verantwoordelijk, EHS boet in aan ruimte
Met het akkoord komt veel op het bordje van de provincies terecht. Vanaf 2014 worden zij financieel verantwoordelijk voor de EHS, waarbij ze jaarlijks €100 miljoen extra in het provinciefonds gestort krijgen. Tot die tijd wordt natuurbeheer van de EHS betaald uit het restant van het Investeringsbudget Landelijk Gebied (ILG). Provincies krijgen wel drie jaar langer de tijd om de herijkte EHS te realiseren dan oorspronkelijk gepland was. Ook zullen eventuele sanctie voor het niet halen van Europese doelstellingen niet door worden geschoven naar provincies, mits zij niet nalatig zijn geweest.

De EHS moet ook een stapje terug doen in omvang: in plaats van de oorspronkelijk vastgestelde 700.000 ha wordt de EHS nu 600.000 ha groot. Om dat te realiseren moet nog 17.000 ha grond worden aangekocht en 40.000 ha worden omgevormd tot natuurgebied. Dit zal betaald worden met het 'grond voor grond' principe, waarbij minder geschikte natuurgronden worden verkocht en de opbrengst dient voor aankoop of omvorming van gronden binnen de grenzen van de herijkte EHS. In 2016 wordt bekeken of de Europese doelstellingen haalbaar zijn.

Kritische noot
Met het voorlopige akkoord worden twee belangrijke doelstellingen van het kabinet gehaald: verdere decentralisatie van het natuurbeleid en een bezuiniging van € 600 miljoen. Bleker is blij dat er duidelijkheid is over het natuurbeleid voor de komende jaren, maar geeft toe dat het 'geen akkoord is om het glas op te heffen'. Ook de Brabantse gedeputeerde Van Heugten is kritisch. Hij denkt dat het akkoord veel stof op zal doen waaien. Hij wijst er ook op dat provincies in feite weinig keus hebben, en er niet beter van zullen worden door het akkoord af te wijzen.

Natuurmonumenten ontzet
Natuurmonumenten zegt 'ontzet' te zijn. Door het schrappen van een hoeveelheid natuur ter grootte van de provincie Utrecht, zal de schaarse natuur in Nederland nog verder verslechteren. Bovendien is er drie keer zoveel geld nodig voor beheer en onderhoud van natuur dan de nu voorgestelde €100 miljoen die de provincies toegezegd is. Als provincies zo fors moeten bijleggen bestaat het risico dat natuur wordt verwaarloosd in armlastige provincies. De natuurorganisatie zegt begrip te hebben voor de noodzaak van bezuinigingen, maar noemt deze buitensporig. Zij pleit ervoor tijd te nemen voor het EHS-netwerk en prioriteiten te stellen, zoals zij dit voorstelt in het boekje 'Als je van Nederland houdt'.